Fundament · De kaart als document
Hoe je een Vintage Collection-kaart leest
Leg twee Vintage Collection-kaarten naast elkaar en er valt iets op. Op de ene staat weinig meer dan een figuur en een nummer. Op de andere verdringen zich aanduidingen die je pas ziet als je beter kijkt. Wie leert kijken, leest op één kaart een groot deel van de lijn.
Fundament · Bibliotheeklabel
- Type
- Fundament
- Plank
- Fundamenten
- Onderwerp
- De informatie op de kaart
- Leestijd
- Ongeveer 8 minuten
- Goede vervolgstappen
- De Cardback · Wat is The Vintage Collection · Van Kenner naar The Vintage Collection
Een verzamelaar pakt een kaart zelden alleen op om de figuur. Hij leest haar. In een halve seconde gaat het oog langs de rechterbenedenhoek, de bovenrand, een eventueel logo en het kleine merkteken, en uit die snelle blik volgt een hele reeks conclusies: hoe nieuw dit is, waar het bij hoort, waar je het had kunnen vinden. Die blik is aan te leren, en als je weet waar je op let, verandert een kaart van een verpakking in iets wat veel meer vertelt.
Hieronder staan de lagen die tegelijk op zo'n kaart kunnen liggen, één voor één. Niet als woordenlijst, maar als kijkoefening: telkens wat er staat, en wat een verzamelaar eruit afleest.
De eerste laag: het nummer
Het meest opvallende is meestal een code: VC, gevolgd door een getal. VC staat voor The Vintage Collection, en het getal geeft de uitgave een vaste plek in de lijn. De telling begon in 2010 en is de vierhonderd inmiddels gepasseerd. Voor wie in nummers denkt, is dat getal het eerste houvast: het zegt waar een kaart in de rij staat.
Maar het getal staat zelden helemaal alleen. Soms hangt er een letter achter, zoals bij deze Salacious B. Crumb met VC66A. Die A is geen toeval. Hasbro lichtte het beleid achter de nummers toe: een nieuw personage of een nieuwe kostuumversie krijgt een nieuw nummer, een heruitgave zonder wijzigingen houdt het oude nummer, en een heruitgave met een kleine wijziging krijgt het nummer plus een letter. De suffix is dus zelf een leesbaar signaal: hier is iets, maar niet alles, veranderd. En naast de gewone nummers lopen aparte codes mee. VCP hoort bij promotionele uitgaven zoals conventie- en mail-away-figuren; HAS hoort bij de HasLab-projecten. Dat zijn kaarten die bewust naast de gewone reeks staan.
Drie keer een code, drie keer iets anders dan een gewoon volgnummer.
Dat verzamelaars dit systeem serieus nemen, blijkt vooral wanneer het hapert. Toen het nummer VC177 een tijd aan twee verschillende figuren bleek te hangen, werd dat opgemerkt, besproken en onthouden. Hetzelfde geldt voor een nummer dat even ontbreekt: in een doorlopende reeks valt een gat meteen op, en de aandacht gaat vanzelf naar het volgende of het ontbrekende nummer. Dat zegt minder over de lijn dan over de lezer: een nummersysteem traint de blik om gaten te zien. Het is een gewoonte van het verzamelen, geen geheim van de fabrikant.
De tweede laag: de badge
Boven op het nummer roept een kaart soms iets extra's. Een badge of een banner vertelt iets wat het nummer niet kan zeggen. Bij deze Lando Calrissian is dat meteen duidelijk: de banner zet hem niet in een film maar in een game, Battlefront II, onder de aanduiding Gaming Greats. Het personage komt dus ergens anders vandaan dan de meeste kaarten, en de kaart zegt dat zelf.
Er zijn meer van zulke markeringen, en lang niet elke kaart draagt er een. Een Character Debut-aanduiding signaleert dat een figuur voor het eerst in de lijn verschijnt. Jubileumprogramma's hangen er hun eigen teken aan, van 40 jaar A New Hope, The Empire Strikes Back en Return of the Jedi tot een 50 jaar Lucasfilm-munt, zoals die op de Droids-kaart uit de hero. En een eerbetoon kan zo ver gaan dat de kaart de naam of de kleuren van het oorspronkelijke Kenner-speelgoed terugzet, een verhaal op zich dat staat in Waarom Hasbro nog steeds Kenner zegt. Telkens geldt hetzelfde: de badge voegt een betekenis toe die los staat van het volgnummer.
De derde laag: de subset
Een stap verder dan een badge is een hele familie. Sommige kaarten horen bij een eigen reeks binnen de lijn, met een eigen ontwerp en vaak een eigen logo. De Droids- en Ewoks-uitgaven grijpen terug op de oude animatieseries; een Life Day-kaart hoort bij de feestdag uit het universum. Wat deze families bindt, is dat ze vaak buiten de gewone nummering vallen: ze dragen geen VC-nummer maar wel een duidelijke groepsidentiteit.
Drie families naast de genummerde reeks, elk met een eigen gezicht.
Naast deze families bestaan er nog scherper afgebakende subsets met een eigen verzamelpubliek. De metallic Carbonized-kaarten zijn daar het bekendste voorbeeld van; hoe zo'n afgesloten reeks werkt, staat in de Carbonized Collection. Voor het lezen van een kaart telt vooral dat de genummerde reeks niet alleen staat: eromheen draaien kleinere sporen die hun leden buiten de nummers om herkenbaar maken.
De vierde laag: het kanaal
Een laatste laag staat er zelden letterlijk op, maar een ervaren oog leest hem toch mee: waar kwam de kaart vandaan? De meeste uitgaven lagen gewoon in de winkel, maar lang niet alle. Sommige waren gebonden aan één keten, andere aan een conventie, een postorder-actie of een crowdfundingproject. Dat kanaal verklaart waarom de ene kaart overal lag en de andere alleen op één plek bestond.
Drie herkomsten: winkel, postorder en crowdfunding. Het kanaal is een laag die je leest, niet altijd een die er staat.
Hier gaat het om herkomst, niet om wat iets kost of hoe gewild het is. Het kanaal vertelt het reisverhaal van de kaart: langs welke deur ze de wereld in kwam.
En nog een laag: waar het personage vandaan komt
Onder al die aanduidingen ligt nog een rustige laag: de afkomst van het personage zelf. De meeste kaarten komen uit de films, maar de lijn put net zo goed uit de series, de animatie, de games en de boeken. Deze Shae Vizla komt uit een game uit het Old Republic-tijdperk, materiaal dat eerst onder Expanded Universe viel en later onder de noemer Legends kwam. Voor het lezen van de kaart hoef je die canon-geschiedenis niet te kennen; het volstaat te zien dat de bron meereist als label.
Meerdere talen op één kaart
Tot nu toe stond elke laag op zichzelf, maar in de praktijk komen ze samen. Bekijk dezelfde Shae Vizla in haar heruitgave. Op één kaart staan nu het nummer dat haar plek aangeeft, het teken dat dit een heruitgave is, de Gaming Greats-aanduiding die haar in een game plaatst, en de Old Republic-afkomst die zegt uit welke hoek ze komt. Vier lagen, één stuk karton.
Zo werkt het bijna altijd. De kale kaart uit het begin, met alleen een nummer, is eerder uitzondering dan regel. De meeste kaarten dragen twee, drie of vier lagen tegelijk, en een verzamelaar leest ze niet na elkaar maar in één oogopslag. Hij kijkt niet naar één ding, maar naar een paar systemen die toevallig op hetzelfde karton samenkomen.
Geen verpakking meer, maar een document
En daar verandert er iets in wat je in handen houdt. Een kaart die een nummer draagt, een herkomst, een familie, een kanaal en een bron, is geen verpakking meer die je weggooit. Ze is een document geworden: een stukje karton dat zijn eigen plaats, geschiedenis en afkomst meedraagt. Niet omdat de fabrikant haar zo noemt, maar omdat verzamelaars haar zo zijn gaan lezen.
Dat verklaart ook waarom de lijn dingen kan opnemen die strikt genomen buiten elk systeem vallen. Een figuur zonder nummer, een conventie-grap, een eerbetoon aan een verdwenen merk: zolang het de kaart draagt, hoort het erbij. Het lidmaatschap hangt niet aan het nummer, maar aan de kaart zelf. Wie dat eenmaal ziet, kijkt nooit meer hetzelfde naar dat ene stukje karton, en leest in de fysieke kant ervan, het karton, de bubbel en de hangtab, het verhaal dat verdergaat in Van Kenner naar The Vintage Collection.
Veelgestelde vragen
Wat betekent VC op een Star Wars-kaart?
VC staat voor The Vintage Collection. Het getal erachter is het doorlopende nummer dat een uitgave een vaste plek in de lijn geeft. De telling begon in 2010 en staat inmiddels boven de vierhonderd.
Waarom hebben sommige kaarten geen nummer?
Twee redenen. Grotere uitgaven zoals voertuigen, playsets en multipacks krijgen vaak geen figurennummer. En sommige speciale subsets en exclusives, zoals de Droids-, Ewoks- en Life Day-uitgaven, stappen bewust buiten de genummerde reeks.
Wat betekent een A achter een nummer?
Een suffix als A markeert een heruitgave met een kleine wijziging, bijvoorbeeld een nieuwe deco of een nieuw accessoire. Een nieuw personage krijgt een nieuw nummer, een ongewijzigde heruitgave houdt het oude nummer, en een kleine wijziging krijgt het nummer plus een letter.
Wat is Gaming Greats?
Gaming Greats is een aanduiding voor figuren die uit Star Wars-games komen, zoals Battlefront of de Jedi-spellen. De badge vertelt waar het personage vandaan komt, los van het nummer.
Wat betekent Character Debut?
Character Debut is een markering die aangeeft dat een figuur voor het eerst in de lijn verschijnt. Het is een signaal op de kaart, geen apart nummer, en wordt niet op elke nieuwe figuur consequent toegepast.
Waarom bestaan VCP- en HAS-codes?
VCP-codes horen bij promotionele uitgaven, zoals conventie- en mail-away-figuren. HAS-codes horen bij HasLab, de crowdfundingprojecten. Het zijn aparte codes voor kaarten die buiten de gewone genummerde reeks vallen.
Lees nu zelf mee
Blader door de collectie en let op de lagen: het nummer, een eventuele badge, een subset, een kanaal. Je zult merken dat je een kaart anders gaat zien.
Open de collectie →Verder in de bibliotheek
De kaart als document raakt aan het ontwerp, het merk en het karton eromheen. De volgende stappen vanaf hier:
Genoemde codes, badges en uitgaven zijn historische gegevens ter illustratie van de verzamelhistorie. StarWarsReview.nl is een onafhankelijke fan-gids en verkoopt zelf geen verzamelobjecten.
← Terug naar de bibliotheek